Chắc hẳn không ít chị em đã từng hí hửng rủ cạ cứng đi làm vài đĩa ốc xào sả ớt, ốc luộc mắm gừng, nhưng trớ trêu thay vừa lên kèo thì “bà dì” lại ghé thăm. Cái miệng thì muốn ăn nhưng cái bụng thì lại lo sợ đủ điều vì ông bà xưa khuyên rằng “tới tháng không nên ăn ốc”. Vậy con gái tới tháng ăn ốc được không hay đây chỉ là một lời đồn thổi dân gian truyền từ đời này sang đời khác?
Là một người cũng từng thắc mắc y hệt và đã tìm hiểu rất kỹ cả dưới góc độ y học lẫn trải nghiệm thực tế, mình sẽ cùng chị em mổ xẻ tận gốc vấn đề này ngay dưới đây nhé.
Trong thịt ốc có gì mà khiến chị em lăn tăn khi đến kỳ?
Trước khi vội gạch tên ốc ra khỏi menu mấy ngày “đèn đỏ”, chúng ta hãy cùng nhìn nhận nó dưới góc độ dinh dưỡng một cách công bằng đã. Nhiều người nghĩ ốc chỉ là món ăn vặt “khoái khẩu” chứ chẳng béo bở gì, nhưng thực ra bảng thành phần của các loại ốc lại cực kỳ ấn tượng đấy nhé. Trong thịt ốc chứa một lượng lớn protein chất lượng cao, ít chất béo bão hòa nên ăn hoài mà không sợ tích mỡ.
Đáng chú ý nhất đối với chị em phụ nữ chúng mình chính là lượng sắt và B12 dồi dào. Trong kỳ kinh nguyệt, việc mất máu khiến cơ thể dễ bị thiếu hụt sắt, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt. Ốc vô tình lại là một nguồn bổ sung sắt khá lý tưởng. Bên cạnh đó, các khoáng chất như magie, kẽm, canxi và phốt pho trong ốc cũng góp phần hỗ trợ xương khớp và hệ thần kinh.
Tuy nhiên, “mặt tối” khiến ốc dễ trở thành kẻ thù của hệ tiêu hóa nằm ở đặc tính sinh học của nó. Ốc sống dưới đáy bùn, trong môi trường nước ngọt hoặc nước mặn, nên thịt ốc chứa rất nhiều vi khuẩn, ký sinh trùng nếu không được chế biến kỹ. Hơn nữa, lượng đạm quá cao trong ốc đôi khi lại là một thử thách lớn cho dạ dày, đặc biệt là vào những ngày cơ thể người phụ nữ đang trong trạng thái nhạy cảm nhất.
Nguồn cơn từ đâu mà người xưa bảo “ngày đèn đỏ phải tránh xa món ốc”?
Mỗi lần nhắc đến chuyện ăn uống ngày “đèn đỏ”, các bà các mẹ lại có cả một “sớ” danh sách những món phải kiêng và ốc gần như luôn chễm chệ ở vị trí đầu bảng. Không phải tự nhiên mà người xưa lại khắt khe với món ốc đến vậy, tất cả đều có lý do của nó, từ kinh nghiệm dân gian cho đến cách giải thích theo đông y.
Lời truyền miệng từ thời ông bà
Người xưa có câu “ăn gì bổ nấy”, nhưng cũng có những sự liên tưởng mang tính truyền miệng. Ốc là loài sống dưới bùn lầy, ẩm ướt, tanh rình. Trong suy nghĩ của các cụ ngày xưa, những thực phẩm có mùi tanh và sống ở nơi tối tăm thường mang lại sự “xui xẻo” hoặc dễ làm tổn thương đến vùng kín của người phụ nữ khi đang “mở cửa”.
Thêm vào đó, thời xưa chưa có tủ lạnh, bếp đun thiếu vệ sinh, việc ăn ốc rất dễ gây ra ngộ độc, tiêu chảy. Khi vừa bị đau bụng kinh lại cộng thêm đau bụng do ngộ độc thực phẩm thì quả là một “cơn ác mộng”, từ đó tai tiếng “ngày kinh không được ăn ốc” ra đời và truyền lại qua nhiều thế hệ.
Bản chất của “tính hàn” dưới góc nhìn Đông y
Theo Đông y, thực phẩm được chia thành các tính chất như: Hàn (lạnh), Nhiệt (nóng), Ôn (ấm), Lương (mát). Ốc là loại thực phẩm thuộc tính Hàn mạnh. Trong khi đó, nguyên tắc cốt lõi của Đông y khi chăm sóc cơ thể phụ nữ ngày đèn đỏ là “ấm thì lưu thông, lạnh thì ngưng trệ”.
Khi ăn quá nhiều thực phẩm tính hàn vào cơ thể, khí huyết dễ bị đông trệ, khiến máu kinh khó thoát ra ngoài, dẫn đến tình trạng vón cục, màu thẫm và đặc biệt là làm tăng các cơn co bóp tử cung, gây ra đau bụng kinh dữ dội hơn. Sự thật là tính hàn của ốc có ảnh hưởng, nhưng việc “cấm tuyệt đối” lại là một sự hiểu nhầm hơi quá đà.
Rào cản từ hiệu ứng tâm lý
Đôi khi, nỗi sợ lại đến từ chính tâm lý của chị em. Mới nghe câu “ăn ốc bị đau bụng đấy” là tự dưng trong lòng đã thấy lo lo. Mà tâm lý lo âu, căng thẳng lại là ngòi nổ kích thích hệ thần kinh, khiến dạ dày co bóp bất thường và tử cung cũng nhạy cảm hơn. Thế là ăn xong miếng ốc, chưa biết ốc có làm sao không nhưng vì quá lo lắng nên bụng bắt đầu lâm râm đau.
Tới tháng ăn ốc được không và ai là người cần tuyệt đối kiêng?
Giải đáp cho thắc mắc tới tháng ăn ốc được không thì câu trả lời ngắn gọn từ các chuyên gia dinh dưỡng là CÓ, bạn hoàn toàn CÓ THỂ ăn ốc khi tới tháng, miễn là cơ thể bạn bình thường và bạn ăn đúng cách. Tuy nhiên vì ốc có tính hàn nên chị em chỉ cần ăn một lượng vừa phải, kết hợp cùng các gia vị ấm nóng như gừng, sả, ớt để trung hòa là có thể yên tâm thưởng thức mà không lo bị ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Thế nhưng, câu trả lời “Có” này không áp dụng cho tất cả mọi người. Cơ địa mỗi chị em một khác và nếu bạn thuộc một trong các nhóm người dưới đây thì tốt nhất nên “kìm hãm sự sung sướng” lại vài ngày:
Chị em có cơ địa hay bị đau bụng kinh
Nếu bình thường cứ đến mùa “dở chứng” là bạn đã phải quằn quại với những cơn đau bụng kinh, phải uống thuốc giảm đau hay ôm túi chườm nước nóng suốt cả kỳ kinh, thì xin vui lòng kiềm chế lại. Tính hàn của ốc kết hợp với sự nhạy cảm sẵn có của tử cung sẽ giống như “dầu đổ vào lửa”. Máu kinh dễ bị đông vón, tử cung phải co bóp mạnh hơn để đẩy ra ngoài, và kết quả là cơn đau bụng của bạn sẽ nhân lên gấp đôi, gấp ba đấy.
Những ai vốn có hệ tiêu hóa nhạy cảm
Trong những ngày đèn đỏ, hormone Progesterone và Prostaglandin thay đổi thất thường không chỉ tác động lên tử cung mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nhu động ruột. Nhiều chị em rất dễ bị tiêu chảy hoặc chướng bụng vào mấy ngày này. Thịt ốc lại dai, giàu đạm và khó tiêu. Nếu hệ tiêu hóa của bạn vốn đã “yếu ớt”, việc nạp một lượng đạm lớn kèm tính hàn của ốc sẽ khiến dạ dày phải hoạt động hết công suất, dễ dẫn đến tình trạng đầy hơi, thậm chí là tiêu chảy suốt cả ngày.
Trường hợp có tiền sử dị ứng với hải sản, thủy sản
Vào ngày kinh nguyệt, hệ miễn dịch của cơ thể phụ nữ thường suy giảm nhẹ, cơ thể trở nên nhạy cảm hơn bình thường với các tác nhân bên ngoài. Nếu bạn đã từng có tiền sử dị ứng nhẹ với hải sản hoặc các loại thủy sản, việc ăn ốc trong ngày “đèn đỏ” có thể làm bùng phát các phản ứng dị ứng nghiêm trọng hơn như nổi mề đai, mẩn ngứa, khó thở hay nôn mửa.
Nên ăn gì và kiêng gì vào ngày “rụng dâu” để cơ thể nhẹ nhõm?
Ăn uống đúng cách trong kỳ kinh nguyệt giống như việc bạn trao cho cơ thể một chiếc “phao cứu sinh”. Thay vì lo lắng xem món này món kia có ăn được không, hãy tự xây dựng cho mình một chế độ ăn uống khoa học để vượt qua những ngày này một cách nhẹ nhàng nhất.
Nhóm thực phẩm nên ăn
Chị em nên ưu tiên các nhóm thực phẩm giúp làm ấm cơ thể, hỗ trợ tái tạo máu và giảm co thắt cơ:
– Thực phẩm giàu sắt: Thịt bò, gan ngỗng, cải bó xôi (rau bina), hạt bí. Đây là nguồn nguyên liệu tuyệt vời giúp bù lại lượng máu đã mất, giảm tình trạng chóng mặt.
– Trái cây giàu Vitamin C và nước: Dưa hấu, cam, táo, bưởi. Vitamin C giúp cơ thể hấp thụ sắt tốt hơn, đồng thời lượng nước dồi dào trong trái cây giúp giảm bớt tình trạng đầy hơi, giữ ẩm cho da.
– Thực phẩm giàu Magie và Omega-3: Cá hồi, quả óc chó, bơ, sô-cô-la đen (chứa trên 70% cacao). Magie là chất thả lỏng cơ tự nhiên, giúp giảm bớt các cơn co thắt tử cung hiệu quả.
– Trà ấm: Một ly trà gừng ấm vào buổi sáng hoặc tối giúp làm ấm bụng, đẩy lùi tính hàn và xoa dịu tinh thần vô cùng tốt.
Nhóm “kẻ thù” cần né gấp
Bên cạnh đó, hãy tạm thời gạch tên những “kẻ phá bĩnh” sau ra khỏi thực đơn:
– Đồ ăn quá nhiều muối: Đồ hộp, khoai tây chiên, thực phẩm chế biến sẵn… Muối khiến cơ thể tích nước, làm trầm trọng hơn tình trạng chướng bụng, sưng tấy ngày đèn đỏ.
– Đồ uống có cồn và Caffeine: Cà phê, rượu, bia, trà quá đặc. Caffeine làm hẹp các mạch máu, bao gồm cả mạch máu nuôi tử cung, khiến các cơn đau bụng kinh trở nên tồi tệ hơn. Ngoài ra, chúng còn làm tâm trạng bạn trở nên thất thường, dễ gắt gỏng.
– Thức ăn quá cay nóng hoặc quá lạnh: Ăn quá cay làm kích thích dạ dày, trong khi đồ uống lạnh lại làm lạnh vùng bụng, cản trở sự lưu thông của khí huyết.
Mẹo thưởng thức món ốc an toàn cho ngày đèn đỏ
Nếu như cơn thèm ốc đã lên đến đỉnh điểm và bạn tự tin rằng cơ thể mình hoàn toàn khỏe mạnh, không nằm trong nhóm “chống chỉ định”, thì hãy bỏ túi ngay những nguyên tắc vàng dưới đây để vừa được thỏa mãn cái thần khẩu, vừa bảo vệ sức khỏe an toàn tuyệt đối nhé:
– Chế biến thật kỹ, tuyệt đối không ăn tái: Ốc là ổ chứa vạn loại giun sán và vi khuẩn, vì thế hãy đảm bảo ốc được ngâm rửa sạch sẽ và chế biến chín tới kỹ lưỡng.
– Sử dụng gia vị tính nhiệt để trung hòa: Đây là bí quyết của ẩm thực Việt Nam mà cực kỳ chuẩn y học. Khi luộc hoặc xào ốc, hãy cho thật nhiều gừng, sả, ớt, lá chanh. Lúc ăn, nhớ chấm cùng nước mắm gừng ớt đậm đà. Nhờ tính ấm nóng của các loại gia vị này, tính hàn của ốc sẽ được trung hòa đáng kể, giúp bụng bạn êm ru.
– Không ăn quá nhiều cùng một lúc: Cái gì nhiều quá cũng không tốt. Thay vì “đánh chén” cả một thau ốc lớn, bạn chỉ nên ăn một đĩa nhỏ để trải nghiệm hương vị. Ăn quá nhiều đạm một lúc sẽ khiến hệ tiêu hóa vốn đang nhạy cảm của bạn bị quá tải.
– Tránh ăn ốc vào buổi tối muộn: Buổi tối là lúc hệ tiêu hóa bắt đầu nghỉ ngơi, nhu động ruột chậm lại. Ốc là một món ăn giàu đạm, khó tiêu và có tính hàn, nếu ăn vào tầm 9-10 giờ đêm sẽ rất dễ khiến bạn bị chướng bụng, đầy hơi, thậm chí mất ngủ cả đêm vì dạ dày “kêu gào”.
– Không uống cùng đồ uống lạnh, bia đá: Đã ăn món có tính hàn như ốc lại còn “bồi” thêm ly trà đá, nước ngọt có ga hay bia lạnh thì không khác gì thử thách sức chịu đựng của cái dạ dày. Thay vào đó, hãy uống một ly nước ấm hoặc trà gừng sau khi ăn ốc nhé!
Hy vọng với những chia sẻ rất thực tế và chi tiết trên đây, chị em đã giải tỏa được thắc mắc liệu tới tháng ăn ốc được không để có thể tự tin “lên kèo” cùng chiến hữu. Kỳ “đèn đỏ” vốn dĩ đã có nhiều mệt mỏi và phiền ngoái, vì vậy không nhất thiết phải gò ép bản thân vào những quy tắc kiêng khem quá khắt khe nếu cơ thể bạn hoàn toàn khỏe mạnh.
Hãy cứ thoải mái chiều chuộng bản thân một chút, ăn một đĩa ốc luộc mắm gừng thơm phức nhưng nhớ tuân thủ đúng các lưu ý về vệ sinh và liều lượng nhé. Chúc các chị em luôn xinh đẹp, rạng rỡ và trải qua những ngày “đèn đỏ” thật nhẹ nhàng, êm ái!
